İran Ormanlar ve Meralar Araştırma Enstitüsü tarafından, ülkenin tıbbi ve aromatik bitkiler üretiminde bilimsel yönetimin sağlanması, temel kaynakların kullanımının optimize edilmesi ve bu stratejik alandaki değer zincirinin geliştirilmesi amacıyla 2026 yılı Ulusal Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Optimum Üretim ve Ekim Deseni Programı yayımlandı.

 

2026 Yılı İran Ulusal Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Optimum Üretim ve Ekim Deseni Programı'nın nihai versiyonu yayımlandı. Tarımsal ürünler, bahçe bitkileri ve su ürünleri için hazırlanan ekim deseni programlarının ardından, ülkenin Ulusal Tarımsal Ürün Ekim Deseni Programı serisinin dördüncü cildi olan bu çalışma, ilk kez tıbbi ve aromatik bitkilerin ulusal ve il bazında ekim desenine bağımsız olarak odaklanıyor.

 

Ulusal belge, “İran’da Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Yönetimi ve İşlenmesi” projesi kapsamında, İran Ormanlar ve Meralar Araştırma Enstitüsü öğretim üyesi Meryem Mekizade Tefşi'nin bilimsel ve yürütme sorumluluğunda, Tarım Bakanlığının çeşitli birimlerinden uzmanlar, araştırmacılar ve yöneticilerin katılımıyla hazırlandı.

 

Tıbbi ve aromatik bitkiler için hazırlanan optimum üretim ve ekim deseni programı, veri odaklı ve bilimsel araştırmalara dayalı bir yaklaşımla, kaynakların kısıtlı olduğu koşullarda bu ürünlerin hedefli ve sürdürülebilir üretiminin geliştirilmesi için bir yol haritası ortaya koyuyor.

 

Program kapsamında; iklim koşullarına uygun tür ve çeşitlerin seçimi, sulama suyu ile yağışa dayalı su kaynaklarının verimli yönetimi, girdi kullanımının optimize edilmesi, koruyucu tarım uygulamalarının geliştirilmesi, mekanizasyonun artırılması, kayıpların azaltılması ve ürünlerin işleme ile katma değer zincirinin tamamlanması gibi konular ele alınıyor.

 

Programın en önemli çıktılarından biri, tıbbi ve aromatik bitkilerin ülke genelinde il bazında üretim ve ekim modelinin ortaya konulmasıdır. Bu yaklaşım, kaynak tahsisi, üretim planlaması ve sektöre yönelik yatırımların yönlendirilmesi konusunda daha isabetli kararlar alınmasına olanak sağlayacak.

 

Bunun yanı sıra belgede, ülkenin iklim ve kaynak koşulları dikkate alınarak üretimi etkileyen su, girdi, enerji ve diğer faktörlerin zamansal ve mekânsal ihtiyaçları da analiz ediliyor.

 

Bu program; kamu kurumları, il tarım teşkilatları, araştırma merkezleri, üniversiteler, bilgi ve teknoloji tabanlı şirketler, yatırımcılar ve tıbbi-aromatik bitki üreticileri için uzmanlık alanında bir referans kaynağı olarak kullanılabilecek. Programın, dağınık üretim yapısından planlı, ekonomik ve bölgesel avantajlara dayalı bir üretim modeline geçişin önünü açması bekleniyor.

 

Söz konusu ekim deseninin uygulanmasıyla, üretim verilerinin sürekli izlenmesi ve ekim deseni karar destek sistemlerinden yararlanılması sayesinde su ve toprak verimliliğinin artırılması, işleme sanayisinin geliştirilmesi, üreticilerin gelirlerinin yükseltilmesi ve İran tıbbi ve aromatik bitki ürünlerinin iç ve dış pazarlardaki konumunun güçlendirilmesi için önemli bir kapasite oluşturulması hedefleniyor.

 

Belgenin yayımlanması, tıbbi ve aromatik bitkiler alanında araştırma, politika oluşturma ve uygulama arasındaki bağlantının güçlendirilmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Programın, bu sektörde rekabetçi ve bilgi temelli üretimin geliştirilmesini kolaylaştırması bekleniyor.