İran İslam Cumhuriyeti, FAO’nun “Sınır Aşan Hayvan Hastalıkları Küresel Ortaklık Programı’na (GPP-TAD)” resmen katıldı.

 

Sınır aşan hayvan hastalıkları (TAD’ler), özellikle hastalıkların önlenmesi ve hazırlık kapasitesinin hala yetersiz olduğu bölgelerde, hayvan sağlığını, geçim kaynaklarını ve küresel gıda sistemlerinin istikrarını giderek daha fazla tehdit ediyor. Bu doğrultuda FAO, sınır aşan hayvan hastalıklarının önlenmesi, hazırlık ve müdahale süreçleri için ortakları bir araya gelmeye çağırıyor.

 

Hızlı ve koordineli bir müdahale gerçekleştirilmemesi halinde dünya, giderek artan sayıda hayvan sağlığı acil durumuyla karşı karşıya kalma riski taşıyor. Bu acil durumların her biri daha ağır sonuçlara yol açabilecek, daha geniş ölçekte ortaya çıkabilecek ve bölgesel, hatta küresel düzeyde yayılabilecek nitelikte olup gıda üretimi ve gıda güvenliği üzerinde doğrudan etkiler yaratabilir.

 

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), olumsuz etkilerin azaltılması ve herkes için gıda güvencesinin sağlanması amacıyla sınır aşan hayvan hastalıklarının önlenmesi, bu hastalıklara hazırlık ve hızlı ve koordineli müdahalenin desteklenmesi için yatırım ve iş birliği çağrısında bulunuyor.

 

Bu girişimin öncelikli alanları arasında hastalıkların önlenmesi ve kontrolü; dijital gözetim, erken uyarı ve hayvan sağlığında yenilikçilik; hazırlık ve erken müdahale/risk temelli önleyici tedbirler; hızlı ve koordineli acil müdahale; mevzuat, ortaklıklar ve finansman modelleri yer alıyor.

 

Hastalıkların önlenmesi ve kontrolü kapsamında, hastalıkların yayılmasını önlemek ve ulusal ve bölgesel düzeyde elde edilen kazanımları korumak amacıyla biyogüvenliğin güçlendirilmesi, aşılama stratejilerinin geliştirilmesi, kapasite oluşturulması ve risk temelli hastalık kontrol sistemlerinin güçlendirilmesi hedefleniyor.

 

Dijital gözetim, erken uyarı ve hayvan sağlığında yenilikçilik kapsamında ise hastalık verilerinin, risk tahminlerinin ve laboratuvar ve veri sistemlerinin güçlendirilmesi; böylece hastalıkların erken tespit edilmesi ve zamanında karar alınması amaçlanıyor.

 

Hazırlık ve erken müdahale/risk temelli önleyici tedbirler kapsamında, acil durum planlarının geliştirilmesi ve test edilmesi ile risk sinyallerinin, hastalık salgınlarının şiddetlenmesini önleyecek erken müdahalelerle ilişkilendirilmesi öngörülüyor.

 

Mevzuat, ortaklıklar ve finansman modelleri alanında ise hayvan sağlığının küresel bir kamu malı olarak ele alınması ve bu alanda kamu ve özel sektör tarafından sürdürülebilir yatırımlar yapılabilmesini sağlamak amacıyla ulusal, bölgesel ve küresel düzeyde hukuki çerçevelerin ve ortaklıkların güçlendirilmesi hedefleniyor.

 

Mevcut çerçevelere dayanan ve bunlarla uyumlu şekilde uygulanan Sınır Aşan Hayvan Hastalıkları Küresel Ortaklık Programı (GPP-TAD), ülkelerin krizlere müdahale yaklaşımından hastalıkların önlenmesi, hazırlık ve sürdürülebilir kontrolüne geçiş yapmalarına yardımcı oluyor.

 

Programın hedefleri arasında; sınır aşan hayvan hastalıklarının (TAD’ler) önlenmesi ve kontrolünde yerel, bilime dayalı çalışmalar ve gelişmiş iş birlikleri yoluyla ulusal, bölgesel ve küresel ilerleme sağlanması; hayvan, insan ve ekosistem sağlığının yanı sıra istihdam ve yatırımların korunması; değer zincirleri boyunca hayvan hastalıklarının izlenmesi ve risklerin azaltılmasına yönelik kapasitenin geliştirilmesi bulunuyor.

 

Program ayrıca ortak yatırımların harekete geçirilmesini, yeniliklerin finansmanı için hükümetleri, özel sektörü ve diğer paydaşları bir araya getirmeyi ve sınır aşan hayvan hastalıklarının yönetiminin küresel bir kamu malı olarak ele alınmasını hedefliyor. Bunun yanı sıra kriz durumlarında hızlı müdahalenin güvence altına alınması ve desteğin artırılması, özellikle de en kırılgan kesimlere hızlı ve sürekli yardım sağlanması da programın amaçları arasında yer alıyor.

 

Belirtmek gerekir ki bugüne kadar FAO’ya üye 100’den fazla ülke bu programa katılmıştır.