Guardian Gazetesi şöyle yazdı: Dünyadaki gıda enflasyonuyla mücadele eden 170 ülke, kendilerine göre enerji krizinden çok daha önemli bir mesele haline gelen bu konuyu tartışıyor. İran fıstığı ve safranının kıtlığı, bölge ülkelerinin baklavasını tatsız bırakmış durumda.

 

Askeri gerilimlerin tırmanması ve enerji ile küresel ticaretin can damarı konumundaki stratejik Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla birlikte, dünyanın gıda ve ekonomik güvenliği için alarm zilleri çalmaya başladı.

 

Resmi uluslararası veriler, bunun sadece jeopolitik bir kriz olmadığını; aksine hızla Orta Doğu’dan Amerika Birleşik Devletleri’ne kadar hanelerin gıda sepetinde derin ve yaygın bir enflasyon şokuna dönüştüğünü gösteriyor.

 

ABD Tarım Bakanlığı (USDA) tarafından yayınlanan bilgilere göre, krizin sadece ilk 45 günü içinde Amerika’da meyve ve tarım ürünlerinin fiyatı yüzde 3’ün üzerinde bir sıçrama yaşadı. Bu veriler yayınlanırken, analistler bu şokun tavuk ve kırmızı et gibi proteinli ürünler üzerindeki gerçek etkilerinin zaman gecikmeli olarak, ancak çok daha derin ve kalıcı bir şekilde Amerikalı ve Avrupalı tüketicilerin sofralarında kendini göstereceği konusunda uyarıyor.

 

İhraç edilen kimyevi gübre fiyatlarındaki yüzde 70’lik artış, ithalatçı ülkelerdeki tarım için sessiz bir tehdit oluşturuyor ve bu durum küresel ölçekte üretimin düşmesine ve fiyatların fırlamasına yol açabilir.

Bu kriz, pazarların ham madde ithalatına aşırı derecede bağımlı olduğu Basra Körfezi bölgesinde daha da belirgin hale gelmiştir.

 

Dubai’de geleneksel bir tatlıcı dükkanının sahibi olan “Syef”, bölgenin sembolik tatlılarından biri olan baklava pazarının bu krizden doğrudan etkilendiğini; fıstık ve safran gibi temel malzemelerin tedarik zincirindeki aksaklığın, Fars Körfezi pazarlarının ithalata olan aşırı bağımlılığını gözler önüne serdiğini belirtti.

 

Dubai’de İran fıstığının fiyatı yüzde 15 arttı

 

Dubai pazarında İran fıstığının fiyatı yaklaşık yüzde 15 oranında yükseldi ve bazı tüccarlar fiyatları bu oranın da üzerine çıkardı. İran’ın Fars Körfezi ülkelerine fıstık ihracatını durdurması, endişe yarattı.

 

Bölgesel enflasyon dalgası; İran nohudu 46 pound oldu

 

Enflasyon dalgaları sadece fıstık ve safranla sınırlı kalmadı. Gıda piyasası aktörlerinden Dîlman Mahmud’a göre, bir kutu İran nohudunun fiyatı 33 pounddan 46 pounda fırladı.

 

İngiltere’de çıkmaz; Safran karnesine bağlandı

 

Bu krizin etkisi, Orta Doğu’nun da ötesine geçerek Avrupa pazarlarını da içine aldı.

 

Veriler, ekonomik bağların o kadar iç içe geçmiş olduğunu gösteriyor ki, topyekûn bir ekonomik savaşta dayatılan maliyetler tüm tarafları etkisi altına alacaktır. Bu savaşın devamı, şüphesiz ki enflasyon motorunu yalnızca bölgede değil, dünyanın en büyük ekonomilerinde de çok daha hızlı bir şekilde döndürecektir.