Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), Tarım Bakanlığı ve ulusal ortaklarıyla işbirliği içinde, Kuzeybatı İran'da yerel toplulukları güçlendirerek nesli tehlike altındaki yerli hayvan ırklarını korumak ve sürdürülebilir gelişimini sağlamak amacıyla yeni bir proje başlattı.

FAO İran Temsilcisi Farrukh Toirov, çalıştayın açılışında yaptığı konuşmada, yerli hayvan ırklarının dayanıklı tarım ve gıda sistemlerinin oluşturulmasında ve iklim değişikliği, biyolojik çeşitliliğin azalması ve gıda güvenliği gibi küresel zorluklarla mücadelede oynadığı hayati role dikkat çekti.

Toirov şunları söyledi: "Bu genetik kaynakların korunması, yalnızca biyolojik çeşitliliğin muhafazası için değil, aynı zamanda sürdürülebilir gıda üretiminin garanti altına alınması ve kırsal toplulukların geçim kaynaklarının gelecekteki dayanıklılığının güçlendirilmesi açısından da temel öneme sahiptir."

Kuzeybatı İran, iki hörgüçlü deve, Sarabi sığırı, Mahabadi keçisi ve Markhoz keçisi gibi kıymetli yerli hayvan ırklarına ev sahipliği yapmaktadır. Bu ırklar, ülkenin tarımsal biyolojik çeşitliliğinin önemli bir parçasını oluşturmakta olup, geçim kaynağı sağlamanın yanı sıra kültürel kimliğin korunmasında ve kırsal ile göçebe toplulukların dayanıklılığının artırılmasında da önemli bir rol oynamaktadır.

Toirov, FAO'nun son değerlendirmelerine atıfta bulunarak şunları ekledi: "Dünya genelinde 8.800'den fazla yerli ve sınır ötesi hayvan ırkı tespit edilmiştir ve bunların %70'ten fazlası yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Bu durum, koruma programlarının hayata geçirilmesinin ve bu değerli kaynakları koruyan hayvancılara yönelik desteğin artırılmasının gerekliliğini her zamankinden daha açık bir şekilde ortaya koymaktadır."

Sürdürülebilir korumanın yerel toplulukların aktif katılımı olmadan mümkün olmadığını vurgulayan Toirov, bu projenin yaklaşımının merkezine yerel toplulukların güçlendirilmesini yerleştirdiğini belirtti. Önümüzdeki 18 ay boyunca proje, yerel topluluk katılımına dayalı ıslah programlarının oluşturulmasını, hayvanların soyağacı ve verim kayıtlarının tutulmasını ve genetik materyallerin korunmasını destekleyecektir.

Bu girişim ayrıca mera ıslahına, süt ve tiftik (mohair) işleme ünitelerinin güçlendirilmesine ve hayvancılara, teknik uzmanlara ve politika yapıcılara yönelik kapsamlı eğitim ve güçlendirme programlarının sunulmasına yatırım yapacaktır. Bunlara ek olarak, yerli hayvan ırklarından elde edilen ürünler için değer zincirlerinin geliştirilmesi ve yeni pazar fırsatlarının oluşturulmasına yönelik adımlar atılacak; böylece kırsal toplulukların gelirlerinin ve ekonomik dayanıklılıklarının artırılmasına katkı sağlanacaktır.

Toirov, bu projenin sürdürülebilir ve kapsayıcı tarım ile gıda sistemlerinin teşvik edilmesine yönelik uluslararası çabaların bir parçası olduğunu ve "2026 Uluslararası Mera ve Hayvancılar Yılı" hedeflerine katkıda bulunduğunu belirtti. Bu küresel girişim, hayvancı toplulukların biyolojik çeşitliliğin korunması, gıda güvenliğinin sağlanması ve ekosistemlerin sürdürülebilir yönetimindeki hayati rolünü tanımaktadır.

Projenin öne çıkan özelliklerinden biri, kırsal kesimdeki kadınların ekonomik olarak güçlendirilmesine özel bir önem verilmesidir. Toirov bu konuda şunları ifade etti: "Hedef bölgelerdeki kadınlar, hayvansal üretim sistemlerinde temel bir role sahiptir. Bu proje, işleme ünitelerini destekleyerek, değer zincirlerini geliştirerek ve hedefe yönelik güçlendirme programları uygulayarak kırsal kadınların ekonomik katılımını ve liderlik rolünü güçlendirmeyi; aynı zamanda yerli hayvan ırklarının korunmasını ve sürdürülebilir kullanımını desteklemeyi amaçlamaktadır."

FAO'nun İran'daki hayvan genetik kaynaklarının korunmasına yönelik önceki başarılı deneyimlerine –iki hörgüçlü develerin korunması ve göçebe hayvancılara yönelik yenilikçi mobil veterinerlik ve üreme hizmetlerinin sunulması projeleri dahil– dayanılarak tasarlanan bu program, koruma faaliyetlerinin kapsamını birden fazla yerli ırka yaymakta ve biyolojik çeşitliliğin korunması ile kırsal kalkınma arasındaki bağı daha da güçlendirmektedir.