İran’ın Yezd eyaletinde Tarımsal Araştırma ve Eğitim Merkezi tarafından yürütülen agrivoltaik (Agri-voltaics) projesi kapsamında, tarımsal üretim ile güneş enerjisi üretiminin aynı arazide birlikte gerçekleştirilmesi hedefleniyor.

Projede güneş panelleri, antepfıstığı ağaçlarının üzerinde belirli bir yükseklikte yerleştiriliyor. Bu sistem sayesinde hem güneş enerjisi üretimi sağlanıyor hem de ağaçların tarımsal üretimi kesintiye uğramadan devam edebiliyor.

Uzmanlara göre paneller, özellikle sıcak saatlerde doğrudan ve yoğun güneş ışığını azaltarak ağaçların aşırı sıcaklık stresine maruz kalmasını engelliyor. Ayrıca bu yapı, ani don olayları, şiddetli güneş yanıkları, dolu ve diğer çevresel risklere karşı da koruyucu bir etki oluşturabiliyor.

Yezd, İran’da antepfıstığı üretiminin önemli merkezlerinden biri olarak biliniyor. Projenin uygulanmasıyla birlikte üretim kalitesinin artması ve ürün kayıplarının azaltılması hedefleniyor. Uzmanlar, panellerin oluşturduğu gölgenin özellikle büyüme döneminde ağaçların sıcaklık stresini azaltarak ürün kalitesini ve ekonomik değerini artırabileceğini belirtiyor.

Agrivoltaik sistemin bir diğer önemli avantajı ise su tasarrufu olarak öne çıkıyor. Paneller sayesinde toprak yüzeyindeki buharlaşma azalıyor ve topraktaki nem daha uzun süre korunabiliyor. Bu durum özellikle kurak ve yarı kurak bölgelerde su tüketiminin azaltılmasına katkı sağlayabiliyor.

Proje kapsamında kurulan güneş panelleri aynı zamanda yenilenebilir enerji üretimi de sağlıyor. Üretilen enerji tarımsal sulama sistemlerinde kullanılabileceği gibi araştırma merkezinin elektrik ihtiyacını karşılamak veya ulusal elektrik şebekesine aktarılmak üzere de değerlendirilebiliyor.

Uzmanlar, bu tür projelerin tarım ile yenilenebilir enerji teknolojilerinin bir araya getirilmesi açısından önemli bir örnek oluşturduğunu ve iklim değişikliği ile su kıtlığı gibi sorunlara karşı tarım sektörünün dayanıklılığını artırabileceğini ifade ediyor.