İran İç Sular Su Ürünleri Araştırma Enstitüsü Başkanı ve Su Ürünleri İşleme Araştırma Merkezi Müdürü Dr. Seyyad Bourani, ülke tarihinde ilk kez “Zerdeper” balığının yapay olarak çoğaltıldığını ve larva üretiminin başarıyla gerçekleştirildiğini duyurdu.

Dr. Bourani, yerel olarak “Zerdeper” adıyla bilinen bu türün, Hazar Denizi’nin en önemli ekonomik ve yerli balık türlerinden biri olduğunu belirterek, Uluslararası Doğayı Koruma Birliği’nin (IUCN) bu türün korunması gerektiğini vurguladığını hatırlattı.

Yetkili ayrıca, dördüncü nesil Tata sazanı üretiminin İran su ürünleri gen kaynaklarının korunması açısından büyük önem taşıdığını belirtti. Bu çalışma, İran Su Ürünleri Bilimsel Araştırma Enstitüsü ile Macaristan HAKI Enstitüsü işbirliğinde yürütülmüş ve yaklaşık 500 bin yeşil yumurta ithal edilerek ülkede başarılı bir ıslah programı başlatılmıştır.

Dr. Bourani, araştırmacıların ayrıca VHS (Viral Hemorajik Septisemi) hastalığı için hızlı teşhis kiti geliştirdiklerini açıkladı. Bu kit sayesinde ithalata gerek kalmadan, çiftliklerde hastalık erken tespit edilerek karantina önlemleri hızla alınabiliyor.

Başkan, dünyada kişi başı yıllık su ürünleri tüketiminin 22 kilogram olmasına karşın, İran’da bu miktarın ortalama 14 kilogram olduğunu, kıyıdan uzak şehirlerde ise çok daha düşük olduğunu ifade etti. Bu doğrultuda, 2004 yılında Gilan Eyaleti’nde Su Ürünleri İşleme Araştırma Merkezi kurulmuş ve BM Kalkınma Programı (UNDP) desteğiyle faaliyetlerine başlamıştır.

Merkez, balıkların işlenmesi, yenilikçi gıda, kozmetik ve ilaç ürünleri, ayrıca Omega-3, FBP ve FBC takviyeleri üretimi alanlarında faaliyet göstermektedir.

Dr. Bourani, hâlihazırda merkezde 23’ten fazla işlenmiş balık ürünü üretildiğini belirterek şunları söyledi:

“Bugün balıktan üretilen köfte, nugget, tütsülenmiş kilka, atıştırmalıklar ve hatta balık dondurması gibi yenilikçi ürünler, özel sektörün katılımıyla piyasaya sunulmuştur.”

Ayrıca, balık atıklarından protein hidrolizatı, kolajen, amino asit tozu, enzim ve cilt bakım ürünleri gibi yüksek katma değerli ürünlerin üretiminin de sürdüğünü ifade etti.